Uszkodzenie ścięgien zginaczy – jak chirurg przywraca funkcję palców?
Ścięgna zginaczy odpowiadają za zginanie palców, dlatego ich uszkodzenie szybko utrudnia codzienne czynności. Pacjent może mieć problem z chwytem, trzymaniem przedmiotów i precyzyjną pracą ręki. Skuteczną metodą przywracania funkcji jest leczenie chirurgiczne. Zabieg może odbyć się jednoetapowo albo wymagać kilku etapów, zależnie od rodzaju urazu.
Od czego zależy wybór metody leczenia?
Sposób leczenia zależy od kilku elementów: miejsca uszkodzenia, charakteru urazu, mechanizmu urazu oraz narzędzia, które przecięło lub uszkodziło ścięgno. Inaczej wygląda postępowanie po czystym przecięciu ostrym narzędziem, a inaczej po rozległym urazie, który obejmuje także sąsiednie tkanki.
W większości przypadków wykonuje się rekonstrukcję wtórną. Oznacza to, że chirurg odtwarza funkcję ścięgna dopiero po zagojeniu rany. Takie leczenie często przebiega wieloetapowo. Niektóre urazy pozwalają jednak na rekonstrukcję pierwotną, czyli bezpośrednio po urazie.
Kiedy można wykonać rekonstrukcję pierwotną?
Rekonstrukcja pierwotna jest uzasadniona wtedy, gdy rana jest czysta, powstała po ostrym narzędziu i nie uszkodziła innych sąsiednich tkanek. W takich warunkach operację można wykonać w pierwszych 24 godzinach po urazie.
Według doświadczonych chirurgów ręki wyniki takiego postępowania mogą być bardzo dobre. Warunek jest jednak istotny: zabieg powinien odbyć się w specjalistycznym ośrodku chirurgii ręki i powinien wykonać go lekarz, który ma doświadczenie w rekonstrukcjach w obrębie ręki.
Jeżeli te warunki nie są spełnione albo uraz jest bardziej rozległy, leczenie przesuwa się na późniejszy etap. Celem nie jest samo szybkie zeszycie ścięgna, lecz takie przywrócenie funkcji, które daje pacjentowi realną szansę na sprawną rękę.
Na czym polega rekonstrukcja wtórna?
Najwięcej trudności sprawiają urazy w strefie pochewki ścięgnistej na palcach i częściowo na dłoni. Dotyczy to zwłaszcza okolicy paliczka środkowego i podstawnego. Problem jest większy, gdy uszkodzone są też pierścienie, które przytrzymują ścięgno przy kości, albo gdy uraz obejmuje inne tkanki. W takich przypadkach zaleca się leczenie wieloetapowe.
Pierwszy etap polega na usunięciu uszkodzonego ścięgna i przygotowaniu kanału dla nowego ścięgna. Kanał tworzy się na specjalnym silikonowym pręcie. Po minimum 6–8 tygodniach jest on gotowy do przyjęcia przeszczepu.
W drugim etapie chirurg pobiera ścięgno z innego miejsca na ręce lub stopie i umieszcza je w przygotowanym kanale. Dzięki temu można odtworzyć drogę pracy ścięgna i przywrócić zginanie palca.
Dlaczego czasem potrzebny jest trzeci etap?
Po rekonstrukcji stosuje się specjalną procedurę, która ma zmniejszyć ryzyko zrostów. Mimo to nie zawsze da się ich uniknąć. Jeśli przeszczepione ścięgno zostanie ograniczone przez zrosty, potrzebny bywa kolejny zabieg. Jego celem jest uwolnienie ścięgna i poprawa jego ruchu.
Wynik leczenia zależy od warunków urazu, zakresu uszkodzeń i przebiegu kolejnych etapów. Dobrze przeprowadzona rekonstrukcja może pozwolić na zachowanie funkcji chwytnej ręki, a nawet na wykonywanie części precyzyjnych ruchów.
Za dobry rezultat uznaje się także sytuację, w której pozostaje pewien deficyt zginania, ale nie utrudnia on codziennego życia. Celem leczenia nie zawsze jest pełny, idealny zakres ruchu. Najważniejsze jest przywrócenie takiej funkcji, która pozwala pacjentowi sprawnie korzystać z ręki.
Uraz ścięgna zginacza wymaga dokładnej oceny, ponieważ od rodzaju uszkodzenia zależy plan leczenia. Jeśli po urazie palec nie zgina się prawidłowo, zgłoś się do specjalisty chirurgii ręki w Model Med.
